پس از نه ماه بارداری و تجربه شیرین (و شاید طاقتفرسای) زایمان، بدن شما سفری باورنکردنی را پشت سر گذاشته است. در حالی که غرق در شادی مادر شدن و مراقبت از نوزاد جدیدتان هستید، ممکن است متوجه تغییرات زیادی در بدن خود شوید. یکی از این تغییرات مهم و البته سوالبرانگیز، بازگشت اولین پریود بعد از زایمان است.
این مرحله میتواند با ابهامات و نگرانیهایی همراه باشد: از اینکه چه زمانی اتفاق میافند؟ یا آیا مثل قبل خواهد بود؟ و آیا طبیعی است؟
در این راهنمای جامع، قصد داریم تمام این سوالات را روشن کنیم تا شما با آگاهی و آرامش بیشتری این فصل از زندگیتان را سپری کنید. آماده باشید تا با حقایق پشت این اتفاق طبیعی آشنا شوید و با اطمینان خاطر بیشتری گام بردارید.
از اولین پریود بعد از زایمان چه انتظاری باید داشته باشم؟
چه زایمان طبیعی داشته باشید و چه سزارین، پس از زایمان ممکنه مقداری خونریزی و ترشحات واژن داشته باشید.
در چند هفته اول پس از زایمان، ممکنه خونریزی سنگینی رو همراه با لخته خون دفع کنید. بعد از چند هفته، این خون جای خودش رو به ترشحات واژینال میده که بهش لوچیا میگویند. لوچیا ترشحی سبکتر، آبکی و سفیده. این ترشح میتونه حدود 6 هفته ادامه داشته باشه و به این مفهومه که اگر شیردهی نداشته باشید، ممکنه پریودتون برگرده. اگر ترشح لوچیا داشتید و بعد از مدتی متوقف شد و سپس دوباره خونریزی رو تجربه کردید، احتمالاً پریود شدهاید. اگر مطمئن نیستید که خونریزی شما مربوط به بارداریه یا پریود، ما چند راه رو برای تشخیص اون بهتون معرفی میکنیم:
شش هفته بعد از زایمان رنگ خونریزی شما قرمز روشنه که احتمالا خون ناشی از پریوده. در صورتی که فعالیتتون زیاد باشه میتونه حجم این خون بیشتر هم بشه. نکته اینجاست که اگر با فعالیت زیاد، ترشحات شما هم زیاد میشه و وقتی استراحت میکنید حجم خونریزیتون کم میشه احتمالا لوچیاست.
لوچیا بوی شیرینی داره چون با بافت باقی مونده از حاملگی مخلوط شده.
تغییرات در طول دوره پریودی، فاصله زمانی چرخه قاعدگی و نوسان در شدت خونریزی در اولین سال بعد از زایمان کاملا طبیعیه.
در مجموع پریود پس از زایمان بستگی به این داره که آیا شیردهی دارید یا نه. اگر به نوزاد خودتون شیر نمیدید، پریودتون معمولاً بین 5 تا 8 هفته برمیگرده. در صورت شیردهی زمان برگشت پریودتون میتونه متفاوت باشه چون این احتمال وجود داره که تمام مدتی که شیردهی داشتید، اصلا پریود نشوید. اما از اون جایی که کلا پریود بعد از زایمان زمان دقیقی نداره این احتمال هم وجود داره که بعد از چند ماه شیردهی هم پریود شوید.
در اولین پریود بعد از زایمان چه زمانی اتفاق میافتد؟
زمان بازگشت اولین پریود بعد از زایمان به طور قابل توجهی متغیر است و به عوامل مختلفی، به ویژه شیردهی، بستگی دارد.
- مادران غیرشیرده: معمولاً بین 6 تا 12 هفته (حدود 1.5 تا 3 ماه) پس از زایمان اولین پریود خود را تجربه میکنند.
- مادران شیرده: بازگشت پریود در این افراد میتواند بسیار دیرتر باشد و تا پایان دوران شیردهی یا حتی ماهها پس از کاهش دفعات شیردهی به تعویق بیفتد.
خونریزی شدید در اولین پریود بعد از زایمان
از آنجا که در دوران بارداری، پوشش داخلی رحم نسبت به حالت معمول ضخیمتر میشود، ممکن است اولین پریودی که پس از بارداری تجربه میکنید با گرفتگی، درد و خونریزی شدیدتری همراه باشد. همچنین، در صورت وجود برخی مشکلات مانند آدنومیوز یا اختلالات تیروئید، شدت خونریزی ممکن است بیشتر شود.
نکته بسیار مهم درباره اولین پریود پس از بارداری این است که نباید از تامپون استفاده کنید. در این دوران، بدن شما هنوز در حال ترمیم است و استفاده از تامپون میتواند به واژن آسیب برساند. اگر به استفاده از تامپون عادت دارید، بهتر است تا شش هفته پس از زایمان صبر کنید و سپس تنها با معاینه و تأیید پزشک، مجدداً از آن استفاده کنید.
هورمونها و چرخه قاعدگی
پس از زایمان، بدن شما شروع به تنظیم مجدد هورمونها میکند. هورمونهای بارداری (استروژن و پروژسترون) که در دوران بارداری بسیار بالا بودند، کاهش مییابند. این کاهش هورمونها به بدن اجازه میدهد تا چرخه قاعدگی طبیعی خود را از سر بگیرد. مغز باید دوباره سیگنالهایی را برای تخمکگذاری ارسال کند و تخمدانها شروع به تولید استروژن و پروژسترون کنند. این فرآیند زمان میبرد و در هر فرد متفاوت است.
تفاوت نفاس (لوشیا) با اولین پریود
یکی از بزرگترین سردرگمیها برای مادران جدید، تفاوت بین نفاس (Lochia) و اولین پریود است.
- نفاس: این خونریزی طبیعی پس از زایمان است که از رحم خارج میشود و شامل خون، بافتهای رحمی و مخاط است. نفاس معمولاً 2 تا 6 هفته (گاهی تا 8 هفته) طول میکشد و رنگ آن از قرمز روشن شروع شده و به مرور به صورتی، قهوهای و سپس زرد یا سفید تغییر میکند. این خونریزی، پریود نیست.
- اولین پریود: خونریزی پریود معمولاً پس از اتمام نفاس و به دنبال یک دوره بدون خونریزی (ممکن است چند روز یا چند هفته) اتفاق میافتد. رنگ آن معمولاً قرمز روشنتر و با الگوی منظمتر خونریزیهای قبلی شما خواهد بود (البته ممکن است شدیدتر باشد).
علائم اولین پریود بعد از زایمان
علائمی که ممکن است در اولین پریود خود پس از زایمان تجربه کنید، شامل موارد زیر است:
- گرفتگی عضلانی که ممکن است شدیدتر یا خفیفتر از حد معمول باشد
- دفع لختههای خون کوچک
- خونریزی شدید
- خونریزی که ممکن است متوقف شود و دوباره آغاز شود
- احساس درد شدید
- نامنظم بودن طول چرخه قاعدگی، بهویژه اگر در دوران شیردهی باشید
با ادامه پیدا کردن پریود، احتمالاً شدت این علائم نیز کاهش پیدا میکند.
اگر در پریود بعد از زایمان، خونریزی شدیدتر یا دفع لختههای بزرگ خون را تجربه کردید، لازم است با پزشک مشورت کنید. در این دوره، استفاده از نوار بهداشتی پرومکس پنبه ریز میتواند انتخاب مناسبی باشد، زیرا جذب بالایی دارد و پشت پهن آن به کاهش احتمال نشتی کمک میکند.
آیا پریود اول بعد از زایمان متفاوت است؟ شدت، مدت و لخته
بسیاری از زنان گزارش میدهند که اولین پریود یا حتی چند پریود اول بعد از زایمان، ویژگیهای متفاوتی دارند:
- شدت خونریزی: ممکن است خونریزی شدیدتر از قبل باشد. رحم شما بزرگتر شده و دارای رگهای خونی بیشتری است.
- مدت زمان: ممکن است پریود طولانیتر یا کوتاهتر از حد معمول باشد.
- درد: کرامپها (دلدرد) ممکن است شدیدتر یا برعکس، خفیفتر شوند. برای برخی، بهبود دردهای پریود پس از زایمان مشاهده میشود.
- لختههای خونی: مشاهده لختههای کوچک خونی، به خصوص در روزهای اول، طبیعی است. این به دلیل تجمع خون در رحم است. اما لختههای بزرگ (بزرگتر از یک توپ گلف) میتوانند نگرانکننده باشند.
- نامنظمی: ممکن است چرخههای اولیه نامنظم باشند، یعنی فاصله بین پریودها تغییر کند یا مدت خونریزی یکسان نباشد. این معمولاً با گذشت زمان و بازگشت تعادل هورمونی، منظم میشود.
پریود نامنظم بعد از زایمان
چرخه قاعدگی شما بعد از زایمان ممکن است دستخوش تغییراتی شود. برای مثال، ممکن است پریودتان طولانیتر یا کوتاهتر از قبل باشد یا خونریزی شدیدتر یا خفیفتری نسبت به گذشته تجربه کنید. حتی طول چرخه قاعدگی نیز ممکن است تغییر کند. علاوه بر این، بسیاری از خانمها پس از زایمان، پریود دردناکتری را تجربه میکنند. این موضوع به این دلیل است که رحم در دوران بارداری برای نگهداری از جنین بزرگتر میشود و پس از زایمان دوباره به اندازه طبیعی خود بازمیگردد؛ در نتیجه، تغییرات دیواره رحم میتواند باعث خونریزی و درد بیشتر شود.
به طور کلی، مدتی زمان لازم است تا هورمونهای بدن پس از زایمان به حالت طبیعی برگردند، بهویژه اگر در دوران شیردهی باشید. به همین دلیل، بینظمی پریود در سال اول پس از زایمان کاملاً طبیعی است؛ زیرا بدن در دوران بارداری، زایمان و شیردهی دچار تغییرات هورمونی قابلتوجهی میشود.
برخی از بینظمیهای رایج پریود در دوران پس از زایمان عبارتاند از:
- تغییر در شدت خونریزی: ممکن است اولین پریود پس از زایمان با خونریزی شدید یا خفیف همراه باشد.
- طولانیتر بودن چرخه قاعدگی: ممکن است چرخههای شما در ابتدا طولانیتر باشند و بهتدریج کوتاهتر شوند تا به حالت طبیعی برگردند.
- تغییر در تعداد روزهای خونریزی: ممکن است مدت خونریزی شما کمتر یا بیشتر از قبل باشد.
در بیشتر موارد، چرخه قاعدگی پس از چند ماه یا بعد از قطع شیردهی منظم میشود و جای نگرانی ندارد.
چرا بعد از چهل روز زایمان پریود شدم؟
شاید برایتان سؤال باشد که دقیقاً چه زمانی باید دوباره پریود شوید، اما واقعیت این است که پاسخ ثابتی برای همه وجود ندارد. بدن هر خانمی شرایط متفاوتی دارد و عوامل مختلفی میتوانند بر زمان بازگشت پریود پس از زایمان تأثیر بگذارند؛ با این حال، مهمترین عامل این است که آیا شیردهی دارید یا نه. بعضی از خانمها حدود ۸ هفته پس از زایمان پریود میشوند و برخی دیگر ممکن است تا یک سال پریود نشوند. بنابراین، پریود شدن ۴۰ روز بعد از زایمان میتواند طبیعی باشد.
دلیل زود پریود شدن بعد از زایمان چیست؟
یکی از دلایل زودتر پریود شدن بعد از زایمان، تغذیه نوزاد با شیر خشک در کنار شیر مادر است. با این حال، در حالت کلی، زود پریود شدن بیشتر به دلیل تغییرات هورمونی رخ میدهد و نشان میدهد که هورمونهای استروژن و پروژسترون دوباره در بدن فعال شدهاند.
وقتی پریود شما بازمیگردد، تغییرات هورمونی ممکن است بر طعم شیر مادر تأثیر بگذارد؛ اما چون این تغییر بهتدریج اتفاق میافتد، معمولاً نوزاد متوجه آن نمیشود و واکنشی نشان نمیدهد.
اگر پس از زایمان طبیعی، پریود شما زودتر از انتظار بازگشت، بهتر است با متخصص زنان و زایمان خود مشورت کنید.
چه چیزی باعث پریود سبکتر بعد از زایمان میشود؟
پریود سبک ممکن است در موارد نادر به دلیل دو بیماری به نامهای سندرم آشرمن و سندرم شیهان باشد. سندرم آشرمن باعث ایجاد بافت اسکار در رحم میشود و سندرم شیهان نیز بر اثر آسیب به غده هیپوفیز ایجاد میشود که ممکن است در نتیجه خونریزی شدید رخ دهد.
از سوی دیگر، پریود سبکتر پس از زایمان میتواند به دلایل زیر نیز باشد:
- افزایش شدت انقباضات رحم
- هورمونهای مرتبط با شیردهی
- بزرگتر شدن رحم بعد از بارداری و در نتیجه ریزش بیشتر لایه داخلی رحم در دوران قاعدگی
چرا خانمها در دوران شیردهی پریود نمیشوند؟
برای تولید شیر در بدن خانمها، هورمونی به نام پرولاکتین ترشح میشود. فعالیت این هورمون میتواند تخمکگذاری و در نتیجه پریود را متوقف کند.
مراقب چه علائمی پس از زایمان باشم؟
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، لازم است با پزشک تماس بگیرید:
- پر شدن بیش از یک نوار بهداشتی در هر ساعت
- خونریزی همراه با درد ناگهانی و شدید
- تب ناگهانی
- خونریزی مداوم بیش از ۷ روز
- وجود لختههای خونی بزرگتر از یک توپ بیسبال
- ترشحات بدبو
- سردرد شدید
- مشکل در تنفس
- درد هنگام ادرار کردن
در صورت مشاهده این علائم یا هر نشانه غیرعادی مرتبط با پریود پس از زایمان، با پزشک خود مشورت کنید. برخی از این موارد ممکن است نشانه عفونت باشند.
با آگاهی، این مرحله را پشت سر بگذارید
بازگشت اولین پریود بعد از زایمان یکی از مراحل طبیعی و اجتنابناپذیر در مسیر بهبودی و بازگشت بدن شما به حالت قبل از بارداری است. این دوره میتواند با تغییراتی در شدت، مدت و نظم خونریزی همراه باشد که در اغلب موارد کاملاً طبیعی هستند. آگاهی از این تغییرات و دانستن تفاوت بین نفاس و پریود، میتواند بسیاری از نگرانیهای شما را برطرف کند. به یاد داشته باشید که بدن هر مادری منحصر به فرد است و این سفر را با سرعت و ویژگیهای خاص خود طی میکند. با صبر، توجه به سیگنالهای بدنتان و مهمتر از همه، مشورت با پزشک یا ماما، میتوانید این مرحله را با آرامش و اطمینان خاطر بیشتری پشت سر بگذارید.
سوالات متداول
آیا پریود اول بعد از زایمان دردناکتر است؟
بله، برای بسیاری از زنان، اولین پریود بعد از زایمان میتواند با کرامپهای شدیدتر همراه باشد، زیرا رحم در حال بازگشت به اندازه طبیعی خود است. اما برای برخی دیگر، درد کاهش مییابد.
چقدر طول میکشد تا پریود منظم شود؟
معمولاً چند چرخه طول میکشد تا پریود به طور کامل منظم شود. در مادران شیرده، این زمان ممکن است طولانیتر باشد و تا پایان شیردهی ادامه یابد.
آیا پریود بعد از سزارین با پریود بعد از زایمان طبیعی متفاوت است؟
خیر، نوع زایمان معمولاً تأثیری بر زمان بازگشت یا ویژگیهای پریود ندارد. عوامل هورمونی و شیردهی تعیینکننده اصلی هستند.
منابع:
https://www.healthline.com/health/pregnancy/first-period-postpartum#1